Dự án đầu tư là gì? Phân loại các dự án đầu tư phổ biến hiện nay

Chắc hẳn bạn đã từng nghe tới cụm từ dự án đầu tư (DAĐT) thế nhưng liệu rằng bạn đã hiểu rõ về định nghĩa của cụm từ này? Hay dự án đầu tư có những loại nào, vai trò, yêu cầu ra sao? Đây là một kiến thức quan trọng mà các nhà đầu tư cần biết. Và trong bài viết này tôi sẽ chia sẻ chi tiết cho bạn!

Dự án đầu tư là gì và phân loại
Tìm hiểu dự án đầu tư là gì và phân loại

 

1.Dự án đầu tư là gì?

Trước hết, hãy tìm hiểu dự án đầu tư là gì. Tôi sẽ giải thích nghĩa của cụm từ này trên nhiều mặt khác nhau. Cụ thể:

  • Hình thức: Là tập hồ sơ tài liệu trong đó nội dung trình bày một cách cụ thể, rõ ràng, chi tiết và hệ thống tất cả những chi phí, hoạt động theo kế hoạch của một dự án nhằm mục đích trong tương lai có thể mang lại những kết quả tốt, hoàn thành mục tiêu đặt ra
  • Nội dung: Tổng hợp tất cả những hoạt động có mối liên quan lại để kế hoạch hóa với mục tiêu trong thời gian cụ thể có thể tạo ra được những kết quả nhất định bằng cách sử dụng các nguồn lực xác định
  • Quản lý: Được coi là một công cụ giúp nhà đầu tư có thể sử dụng nguồn lao động, vật tư, vốn hiệu quả, tạo ra những kết quả nhất định lâu dài về tài chính, kinh tế xã hội

Dự án là khái niệm được sử dụng để chỉ một chuỗi những hoạt động liên kết với nhau nhằm mục đích trong thời gian xác định, phạm vi ngân sách cụ thể sẽ tạo ra được kết quả nhất định. Trong dự án sẽ ghi rõ các thông tin liên quan, ví dụ như mục đích của chủ dự án, lợi ích dự án mang lại, cách triển khai dự án. Bạn có thể coi dự án là một cơ hội tuyệt vời để học hỏi và nâng cao những kỹ năng cho bản thân.

Xét trên những góc độ khác nhau khái niệm dự án đầu tư cũng khác nhau nhưng nhìn chung có thể hiểu rằng DAĐT chính là tập hợp tất cả những thông tin, dữ liệu, hoạt động cùng nhiều yếu tố khác liên quan để triển khai theo một kế hoạch cụ thể đã được xây dựng trước đó. Mục đích là để có thể hiện thực hóa những ý tưởng, sáng kiến, đảm bảo thực hiện đúng với mục tiêu ban đầu đặt ra. 

Khái niệm đầu tư dự án đầu tư là gì
Có nhiều khái niệm về dự án đầu tư

 

Ngoài ra, DAĐT còn được coi là cơ sở để cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét, đánh giá và quản lý, cấp phép đầu tư. Nhà đầu tư cũng có thể coi DAĐT là căn cứ để thực hiện hoạt động đầu tư và đánh giá hiệu quả dự án. Quan trọng nhất đó là DAĐT giúp thuyết phục chủ đầu tư, tổ chức tín dụng đồng ý đầu tư, cấp vốn.

2. Nội dung chính của dự án đầu tư

Sau khi đã hiểu thế nào là dự án đầu tư thì bạn còn phải nắm được nội dung chính của nó. Một DAĐT sẽ có các nội dung sau:

  • Mục tiêu dự án: Nêu rõ các mục tiêu dự án cần đạt được, đó là những lợi ích mang lại cho chủ đầu tư và đất nước sau khi dự án hoàn thành
  • Các kết quả: Những kết quả cụ thể cần đạt được, có thể định lượng. Những kết quả này đều xuất phát từ những hoạt động của dự án
  • Các hoạt động: Đó là chỉ những hành động, nhiệm vụ sẽ phải thực hiện khi triển khai dự án và luôn đi kèm với lịch biểu, trách nhiệm cụ thể của mỗi bộ phận với mục đích tạo ra kết quả nhất định. 
  • Các nguồn lực: Bao gồm nhân lực, vật lực, tài chính. Vốn đầu tư chính là yếu tố quyết định chi phí, giá trị của các nguồn lực này

3. Đặc điểm của dự án đầu tư

Một dự án đầu tư sẽ có 3 đặc điểm chính, đó là:

Thứ nhất, là dự án ngắn hoặc dài hạn

DAĐT có thể là dự án ngắn hạn hoặc dài hạn nhưng đều là dự án hữu hạn. Thời hạn hoạt động của dự án trong khu kinh tế từ 70 năm trở xuống và 50 năm trở xuống với dự án ngoài khu kinh tế. 

Dự án đầu tư ngắn hạn hay dài hạn đều có lợi ích riêng
Dự án đầu tư có thể là ngắn hạn hoặc dài hạn

 

Ngoài ra, các dự án nằm trong địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn hay dự án có vốn đầu tư lớn nhưng khả năng thu hồi vốn chậm thì thời gian hoạt động cũng từ 70 năm trở xuống.

Thứ hai, mục tiêu dự án rõ ràng

Mục tiêu của dự án phải đảm bảo rõ ràng, cụ thể cho dù đó là dự án thuộc lĩnh vực nào, mức chi phí bao nhiêu, thời gian triển khai bao lâu. Đồng thời, đây cũng là một yếu tố vô cùng quan trọng trong nội dung của đề xuất dự án đầu tư nộp cùng với hồ sơ xin quyết định chủ trương đầu tư. Nếu bạn muốn DAĐT của mình được xét duyệt thì cần phải nêu được mục tiêu cụ thể, phù hợp tiến trình triển khai dự án.

Thứ ba, dự án đầu tư có thể chuyển nhượng

Trong điều kiện dự án đầu tư đáp ứng được các điều kiện nêu tại Điều 45 Luật đầu tư 2014 thì có thể được nhà đầu tư chuyển nhượng một phần hoặc toàn phần cho nhà đầu tư khác. Cụ thể:

  • Không nằm trong trường hợp bị chấm dứt hoạt động
  • Đáp ứng các điều kiện được quy định trong Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc các quy định khác liên quan do pháp luật Việt Nam quy định (nếu có)
  • Đảm bảo tuân thủ các điều kiện được quy định trong luật pháp Việt Nam về đất đai, kinh doanh BĐS đối với trường hợp chuyển nhượng dự án gắn liền với chuyển nhượng quyền sử dụng đất
  • Trường hợp nhà đầu tư nhận chuyển nhượng dự án thuộc ngành, nghề đầu tư có điều kiện chuyển nhượng áp dụng với nhà đầu tư nước ngoài là nhà đầu tư nước ngoài thì phải đáp ứng các điều kiện theo luật pháp quy định với với nhà đầu tư nước ngoài

4. Phân loại dự án đầu tư

Để phân loại dự án đầu tư chúng ta có thể dựa theo 6 cách sau:

Một, dự án đầu tư theo nguồn vốn đầu tư

Vốn đầu tư ở đây là vốn đầu tư công và nguồn vốn này có thể là:

  • Vốn trái phiếu chính phủ
  • Vốn trái phiếu chính quyền địa phương
  • Vốn từ ngân sách của nhà nước
  • Vốn công quốc gia
  • Vốn ODA 
  • Vay vay ưu đãi từ các nhà tài trợ nước ngoài
  • Vốn từ nguồn thu để lại đầu tư và chưa được cho vào ngân sách của nhà nước
  • Vốn tín dụng đầu tư phát triển của nhà nước
  • Vốn vay khác của ngân sách địa phương
Dự án đầu tư chia thành nhiều loại
Có nhiều cách để phân loại dự án đầu tư

 

Hai, dự án đầu tư mức độ quan trọng và quy mô

Dựa vào mức độ quan trọng, quy mô có thể phân loại DAĐT thành:

  • Dự án quan trọng quốc gia: Tùy thuộc từng dự án, có thể là dự án đầu tư độc lập nhưng cũng có thể là cụm công trình liên kết chặt chẽ với nhau có nằm trong một trong những tiêu chí:
    • Dự án sử dụng vốn đầu tư công với mức vốn tối thiểu 10.000 tỷ đồng
    • Dự án có ảnh hưởng lớn hoặc tiềm ẩn khả năng ảnh hiểm nghiêm trọng tới môi trường 
    • Yêu cầu phải áp dụng những cơ chế, chính sách đặc biệt do quốc hội quyết định
    • Dự án di dân tái định cư với số người tối thiểu 20.000 (vùng núi) hoặc tối thiểu 50.000 (các vùng khác)
    • Dự án sử dụng đất cần phải chuyển đổi mục đích sử dụng đất trồng lúa nước quy mô tối thiểu 500ha
  • Dự án nhóm A
  • Dự án nhóm B
  • Dự án nhóm C 
  • Dự án nhóm A, B, C

Ba, dự án đầu tư tính chất đầu tư

  • Dự án đầu tư có cấu phần xây dựng: Dùng để chỉ các dự án đã sẵn có ban đầu được đầu tư để xây mới lạ hoặc nâng cấp, cải tạo, mở rộng thêm, bao gồm cả mua trang thiết bị, tài sản của dự án
  • Dự án đầu tư không cấu phần xây dựng: Bao gồm các dự án nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất, dự án mua tài sản, dự án mua, sửa chữa, nâng cấp trang thiết bị máy móc cùng những dự án khác

Bốn, dự án theo lĩnh vực đầu tư 

  • Lĩnh vực GTVT: Tức những dự án đầu tư vào các hoạt động duy tu bảo dưỡng phát triển hệ thống giao thông, xây dựng công trình giao thông đường thủy, đường bộ
  • Lĩnh vực công nghiệp
  • Lĩnh vực nông – lâm – ngư – diêm nghiệp
  • Lĩnh vực xây dựng
Dự án đầu tư theo lĩnh vực
Phân loại dự án đầu tư theo lĩnh vực đầu tư

 

Năm, dự án đầu tư theo vùng lãnh thổ

  • Theo tỉnh, thành phố: TPHCM, TP Hà Nội, tỉnh Vĩnh Phúc, tinh Đồng Nai
  • Theo vùng lãnh thổ: Vùng Đông Nam Bộ, vùng Nam Trung Bộ, vùng đồng bằng sông Hồng, vùng đồng bằng sông Cửu Long, vùng Tây Bắc và vùng Đông Bắc

Sáu, dự án đầu tư từ những nguồn vốn khác

  • Vốn tư nhân
  • Vốn đầu tư trực tuyến từ nước ngoài
  • Vốn liên doanh liên kết
  • Vốn huy động từ các thị trường tài chính
  • Vốn vay thương mại

5. Vai trò của dự án đầu tư

Vai trò của dự án đầu tư với chủ đầu tư:

  • Là căn cứ hàng đầu giúp chủ đầu tư quyết định có nên hiện thực hóa không
  • Trở thành công cụ để chủ đầu tư sử dụng tìm đối tác rót vốn
  • Trở thành phương tiện giúp chủ đầu tư có thể thuyết phục các tổ chức tài chính cho vay hay tài trợ vốn
  • Được sử dụng để xây dựng kế hoạch đầu tư, theo dõi, kiểm tra, đốc thúc triển khai dự án
  • Dùng để đánh giá, kiểm tra và kịp thời điều chỉnh, khắc phục các vấn đề đang tồn tại, vướng mắc khi thực hiện, khai thác 
  • Trở thành căn cứ để tiến hành soạn thảo hợp đồng liên doanh và giải quyết những vấn đề tranh chấp có thể xảy ra khi triển khai dự án giữa các đối tác nếu có
Dự án đầu tư có vai trò to lớn với chủ doanh nghiệp
Dự án đầu tư có vai trò lớn với chủ đầu tư

 

Vai trò của dự án đầu tư với nhà tài trợ (ngân hàng thương mại):

  • Được coi là căn cứ giúp các nhà tài trợ xem xét, đánh giá, thẩm định tính khả thi của dự án và quyết định nên hay không đầu tư. Nếu nên thì đầu tư mức nào, bao nhiêu

Vai trò của dự án đầu tư với cơ quan nhà nước:

  • Được coi là tài liệu quan trọng để cơ quan có thẩm quyền của nhà nước xem xét, phê duyệt, quyết định cấp giấy phép đầu tư hay không
  • Trong trường hợp các bên tham gia đầu tư có tranh chấp dự án đầu tư sẽ trở thành căn cứ pháp lý để tòa án xem xét, giải quyết

6. Những yêu cầu đối với dự án đầu tư

Tính khoa học

Các dự án đầu tư phải đảm bảo đáp ứng được tính khoa học và tính khoa học thể hiện trên những khía cạnh:

  • Số liệu thông tin: Đảm bảo chính xác, trung thực, chứng minh được nguồn gốc, xuất xứ của thông tin
  • Phương pháp lý giải: Đặc điểm của nội dung dự án là có sự đồng bộ, thống nhất. Vì vậy, khi thực hiện phân tích, lý giải cần phải đảm bảo yếu tố logic
  • Phương pháp tính toán: Một dự án có khối lượng tính toán rất lớn nên cần phải thực hiện chính xác, đơn giản, dễ hiểu. Nếu dự án có đồ thị, bản vẽ kỹ thuật thì cần đảm bảo tỷ lệ, kích thước chính xác
  • Phương thức trình bày: Rõ ràng, gọn gàng, có hệ thống

Tính pháp lý

Dự án muốn được duyệt thì phải đảm bảo được tính pháp lý. Có nghĩa là, dự án đầu tư đó phải phù hợp với các quy định, chính sách, luật pháp mà nhà nước ta ban hành. 

Pháp lý trung dự án đầu tư cần phải đảm bảo
Dự án đầu tư cần phải đảm bảo tính pháp lý

 

Tính thực tiễn

Có nghĩa là dự án cần phải có tính khả thi, có thể ứng dụng và triển khai trong thực tế. Tất cả những nội dung và phân tích trong dự án phải rõ ràng, cụ thể về mặt bằng, thị trường, vốn,… không thể chung chung.

Tính thống nhất

Không chỉ có chủ đầu tư mà tất cả các bên tham gia dự án đều phải cùng nhau thực hiện dự án đầu tư. 

Tính phỏng định

Nên nhớ rằng, mọi nội dung và tính toán về quy mô, chi phí, giá thành, doanh thu, lợi nhuận,… của dự án đều chỉ có tính chất dự báo. Và khi triển khai thực tế có thể sẽ có sự thay đổi, khác với những dự báo ban đầu.

Trên đây là giải đáp thắc mắc dự án đầu tư là gì và phân loại cụ thể. Nhìn chung, việc xây dựng DAĐT là quá trình gian nan và vô cùng vất vả, có nhiều thách thức nhưng lại rất cần thiết và không nên bỏ qua.

phân tích dự án đầu tư Bất Động Sản
Phân tích dự án đầu tư hiệu quả và chi tiết nhất
Phân tích dự án đầu tư là một việc làm cực kỳ quan trọng và cần thiết đối với mỗi nhà đầu tư trước khi...
học đầu tư Bất Động Sản
Bí quyết học đầu tư tài chính hiệu quả dành cho người mới bắt đầu
Đầu tư tài chính đang trở thành một ngành thu hút được sự quan tâm của nhiều người muốn làm giàu. Nhưng làm sao để...
đầu tư sinh lời Bất Động Sản
6 hình thức đầu tư sinh lời hiệu quả, an toàn nhất 2021
Rất nhiều người có tiền không biết nên đầu tư vào lĩnh vực nào trong năm 2021 để tạo ra lợi nhuận tốt và đảm...